Passe Partout

.1995
Lời mở đầu cuốn hồi ký “In Retrospect” xuất bản năm 1995 của cựu Bộ Trưởng Quốc Phòng Robert McNamara, kiến trúc sư của sự can dự của Hoa Kỳ vào chiến tranh Việt Nam, có đoạn mở đầu như sau:
“Chúng ta, những người trong chính quyền của Tổng Thống Kennedy và Johnson, từng can dự vào những quyết định về Việt Nam đã hành xử như theo điều chúng ta tưởng rằng là nguyên tắc và truyền thống của quốc gia này. Chúng ta quyết định (về chính sách) dựa trên những giá trị đó. Sự thật thì chúng ta sai, hoàn toàn sai. Chúng ta có bổn phận phải giải thích (sai lầm đó) với các thế hệ mai sau.”
Trong sách ông vạch ra một số sai lầm như:

1. Đánh giá thấp quyết tâm của đối thủ và thổi phồng nguy cơ tác hại đến nước Mỹ
2. Hoàn toàn không lượng định được sức mạnh chính trị của đất nước đó
3. Không đánh giá đúng tinh thần quốc gia dân tộc đã thôi thúc đối thủ sẵn sàng chiến đấu và chết vì lý tưởng đó.
4. Không hiểu biết về lịch sử, văn hóa và người dân trong vùng kể cả cá tính của giới lãnh đạo
5. Không tiên liệu được sự giới hạn của vũ khí hiện đại khi đối đầu với vũ khí không quy ước trong chiến tranh nhân dân
6. Không có chiến thuật thu phục nhân tâm của nước có nền tảng văn hóa hoàn toàn khác biệt
7. Không hiểu được rằng trong các quan hệ của thế giới, cũng như trong đời sống, có thể có những vấn đề mà lại không có giải pháp tức thời.