Tỵ Nạn

Lần đầu tiên sự hiện diện của khoảng một triệu rưởi người gốc Việt được hệ thống bảo tàng Smithsonian, lớn nhất Hoa Kỳ, và cũng lớn nhất thế giới, với 25 triệu khách đến xem hàng năm, chính thức công nhận bằng một cuộc triển lãm. Triển lãm “Exit Saigon, Enter Little Saigon” được đặt tại S. Dillon Ripley Center, dưới sự bảo trợ của Văn Phòng Người Mỹ gốc Á Châu Thái Bình Dương do Tiến sĩ Franklin Odo, một sử gia gốc Nhật làm Giám Đốc và Tiến Sĩ Phạm Hồng Vũ, tốt nghiệp Đại Học Cornell, chủ quản.
Tiến Sĩ Vũ cho hay những hình ảnh này chẳng những có ảnh hưởng lớn đối với Người Mỹ gốc Việt và thế hệ mai sau mà với số khách đến xem đông đảo, chúng ta sẽ giới thiệu với người Mỹ rằng chúng ta đã đóng góp cho nước Mỹ, chúng ta đã thay đổi bộ mặt của nuớc Mỹ. Đây là mục đích chúng ta muốn đề cập đến, chứ không phải chúng ta chỉ lợi dụng tình trạng tỵ nạn để được đến đây sinh sống:
“Cuộc triển lãm trình bày những thử thách, những đóng góp và những thay đổi, cho thấy sự sống động và đa dạng của cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Chúng ta hãnh diện trình bày với thế giới về lịch sử và văn hóa của chúng ta qua viện bảo tàng Smithsonian. Tất cả những hình ảnh trưng bày đã chứng minh sự thành công vượt bực của cộng đồng Việt trong lịch sử di dân của Hoa Kỳ.”

Sau khi qua bảng “Little Saigon,” là hình ảnh một cô gái Việt trong một cuộc diễn hành nhân ngày Lễ Độc Lập của Hoa Kỳ ; cô gái mặc áo dài vàng, tay cầm quạt cờ vàng và cờ Mỹ. Ông nói:
“Đó là một hình ảnh độc đáo nói lên chủ đề của cuộc triển lãm này. Chúng ta không chỉ trình bày hình ảnh trắng đen và chiều sâu của thảm kịch người Việt tỵ nạn đã qua, mà muốn đề cập tới những hình ảnh tươi sáng của người Mỹ gốc Việt hiện tại. ”
Kế đến là hình ảnh về người tỵ nạn được trực thăng di tản ra khỏi Saigon năm 1975, rồi ảnh những người tỵ nạn đặt chân lên các trại Indiantown Gap ở Pennsylvania, trại Pendleton ở California… Tại một góc nhỏ là cảnh sống của đồng bào tỵ nạn trong trại, với ghế bố thay giường ngủ và nhiều quần áo phơi bên trên, dựa theo một tấm hình của một người tỵ nạn chụp lúc còn ở trong trại. Có cả hình ảnh về những chiếc thuyền mong manh với đông người vượt biên, có cả hình người chết trên thuyền …

Thành Quả

Tương phản với những hình ảnh đau thương trên, là hình to cỡ người thật của Đạt Phan, người được người Mỹ bầu là “The funniest man,” của Tăng Thái Hậu cùng nhóm chuyên viên thiết kế xe Mustang, của Đạt Nguyễn, cầu thủ football của đội Dallas Cowboys, Bao Tranchi, người vẽ kiễu thời trang, tài tử Kiều Chinh. Trong loạt hình ảnh về những người Việt thành công ở Mỹ có Betty Nguyễn, xướng ngôn viên truyền hình CNN, phi hành gia Eugene Trịnh, Nghị Viên Tony Lâm, nguyên phụ tá Bộ Trưởng Tư Pháp Việt Đinh, bác sĩ giải phẫu Taryn Rose, nhà địa ốc Frank Jao …
Tiến Sĩ Vũ cho biết ông có một danh sách khoảng 50 người Việt thành công, nổi tiếng trên nước Mỹ và ông đã chọn lựa khoảng mười người để giới thiệu trong triển lãm.
Bên tường đối diện là hình ảnh những cộng đồng người Việt, trong đó có hình đám cưới truyền thống Việt với áo dài khăn đống, hình Trung Tâm Thương Mãi Eden, hình đoàn Việt Nam diễn hành trong ngày lễ Độc Lập Hoa Kỳ, biểu tình chống kỳ thị chủng tộc ở Boston, Massachusetts … Cuộc triển lãm này cũng trưng bày gian hàng phở, thức ăn rất phổ thông của người Việt, cùng hình ảnh giải trí như băng video Thúy Nga, phim do người Việt thực hiện “Three Seasons”; kế tiếp là gian hàng trưng bày những chiếc áo dài cải cách theo thời trang Hoa Kỳ do Bao Tranchi vẽ kiểu. Thêm vào đó còn có nơi chiếu video về đời sống của người Việt ở Hoa Kỳ, các trung tâm văn hóa, giáo dục, thương mại, tôn giáo…

Ngoài phần triển lãm tranh ảnh video, chương trình “Exit Saigon, Enter Little Saigon” còn bao gồm các buổi nói chuyện về người Việt định cư ở Mỹ. Hiện đang có kế hoạch thiết kế một bản giáo án hướng dẫn trên Web cấp trung học đệ nhất cấp, nhằm mở rộng sự hiểu biết của các học sinh Mỹ về vị trí của người Mỹ gốc Việt trong lịch sử Hoa Kỳ. Cuộc triển lãm này kéo dài cho đến 1 tháng Tư, 2007 sau đó sẽ được lưu động đến những nơi có đông người Việt sinh sống.

Xem thêm chi tiết tại http://www.apa.si.edu/VietAm