Thống kê cho biết có đến 20% người của tổng số người mua nhà theo chương trình subprime mortgage. Khi ngành địa ốc phát triển mạnh - tức giá nhà tăng và lãi vay thấp, chương trình subprime mortgage tuy nguy hiểm nhưng đã giúp người ít tiền có thể làm chủ một căn nhà, nhưng khi lãi xuất tăng – như hiện nay, người ta ước lượng cứ năm người thì một người bị trễ nợ và có nguy cơ bị chủ nợ lấy lại nhà.
Phần lớn không hiểu rằng sau hai năm khoản vay sẽ tăng, chưa kể các lời quảng cáo tái tài trợ - refi đầy hấp dẫn lấy tiền làm ăn, sửa chữa nhà, hay trả nợ cũ … khiến không ít người không bao lâu lại bắt đầu trả nợ từ đầu vì cứ tái đi tái lại.
Một trang blog đổ lỗi cho quỹ dự trữ liên bang FED duy trì lãi xuất thấp quá lâu khiến người mua refi liên tục, một người khác biện minh rằng lỗi do ngân hàng vẫn làm lơ cho vay cho dù người mượn không hội đủ điều kiện.
Giám đốc trung tâm Center for Responsible Lending trụ sở ở Washington giải thích rằng trong nhiều trường hợp chủ nợ cho vay bất kể khả năng có thể hoàn trả nợ hay không của khách hàng. Tin cho biết không ít công ty chuyên về mortgage còn bịa đặt hồ sơ xin vay để mọi việc được thông qua dễ dàng. Lương tháng chưa trừ thuế khoảng 2 hay 3,000/tháng có thể thổi phồng gấp đôi thành 4 – 6,000/tháng.
Kết quả là New Century Financial Corp. trụ sở tại thành phố Irvine, Nam Cali, một trong những hãng tài chính hàng đầu đã bị gạch tên ra khỏi thị trường trao đổi chứng khoán New York NYSE, bị điều tra hình sự và có thể còn đang chuẩn bị khai vỡ nợ trong vài ngày sắp tới theo tin của AP. Hệ quả liên đới là thị trường chứng khoán Hoa Kỳ đã bị rớt đậm tới 242 điểm trên chỉ số kỹ nghệ Dow Jones thứ Ba vừa qua.

Khai Phá Sản

Ông Philip Phong Trần khẳng định:
“Chuyện khai bankruptcy phá sản, nhà bị kéo foreclosed đang và sẽ xảy ra nhiều, và người Việt sẽ nhìn thấy nhiều cảnh cười ra nước mắt.”
DataQuick cho hay tại vùng Bắc Cali có 725 hồ sơ trễ hẹn trong quý 4, 2006 so với 332 của cùng thời gian 2005, tăng 118.4%.
Trong cùng lúc các phân tích gia kinh tế cho rằng vùng San Francisco Bay Area sẽ bị ảnh hưởng nhẹ nhứt so với toàn quốc Hoa Kỳ bởi cơn sốt nhà ứ đọng.
“Người mua nhà nộp đơn vay sẽ gặp nhiều khó khăn hơn, bị đòi hỏi nhiều ràng buộc hơn trong lúc các nhà tài trợ subprime mortgage đưa ra thị trường nhiều nhà hơn và điều này có thể làm hạ giảm giá nhà hầu bán nhanh lấy lại vốn.”
DataQuick cho biết lượng nhà trao đổi chủ trong tháng Hai tại Vùng Vịnh không thay đổi với cùng thời gian năm ngoái, nhưng lượng nhà bán ra thấp nhứt từ tháng Hai 1996.

Tuy vậy cũng có những người may mắn như bà Nguyễn Thị Khánh ở San Ramon. Bà treo bảng bán căn nhà hai tầng rộng thênh thang mua từ tháng Chín năm 2000 với giá $855,000 và sáu năm rưỡi sau cũng vào tháng Chín căn nhà được bán với giá $1,225,000 chỉ không đầy một tháng treo bảng.
“Bao nhiêu căn cùng dãy treo bảng bán không được mà căn của tôi bán quá nhanh làm tôi cũng bất ngờ,” bà nói. Hiện bà ở trong một căn trệt nhỏ hơn của nhà xây dựng Shapell cùng thành phố San Ramon.