Ngoài “Cú và Chim Se Sẻ” và “Footy Legends,” tất cả các phim còn lại đều lấy bối cảnh của thời điểm sau 30 tháng Tư, 1975 để làm gốc cho cuộc hành trình chưa dứt:
“Với người Việt, cuộc chiến chưa chấm dứt khi người Mỹ rút ra khỏi Sài Gòn, còn tại quê hương thứ hai là Hoa Kỳ, người Việt lại bắt đầu một cuộc chiến khác,” đạo diễn Trần Hàm nói với OneViet.
Mặc dù Vượt Sóng kể lại một giai đoạn bi thảm thời hậu chiến, Trần Hàm nhìn nhận rằng với vỏn vẹn hai tiếng đồng hồ, ông chỉ gợi ra một vài đường nét chính:
“Tôi không có tham vọng viết lịch sử, tôi không thể kể hết câu chuyện về người tị nạn, khi cả hàng trăm ngàn người Việt đã trải qua những đau thương khác nhau. Tôi chỉ hy vọng đây là bước khởi đầu cho nhiều công trình đóng góp của nhiều người khác.”
Khi hỏi rằng Vượt Sóng có hàm chứa một quan điểm chính trị nào không thì đạo diễn Trần Hàm, 32 tuổi, phủ nhận nhưng cho biết ông không thể không quan tâm đến gia đình người Việt bị xé nát trong và sau cuộc chiến.
“Tôi không thích chính trị, và cũng không muốn quan tâm đến chính trị, nhưng khi hàng trăm ngàn gia đình bị chia cắt, đổ vỡ, hy sinh và mất mát thì đó là vấn đề lớn.”

Vết Thương Vượt Sóng

Với hàng chục năm trôi qua, lại phải đối đầu với cuộc sống mới tại quê hương thứ hai, vết thương vượt sóng tưởng như đã được cất giấu thì “Vượt Sóng” đã lại làm sống lại những ngày đầu của thời kỳ Sài Gòn không còn là Sài Gòn nữa. Liệu vết thương sẽ mau lành hơn hay lại làm cho mối hận thù đớn đau thêm kéo dài?
Bày tỏ sự hài lòng với bộ phim đầu tiên của người Việt nói về thảm cảnh của người tị nạn mà ông nói rằng đã dựa dựa trên những cuộc phỏng vấn thật với người tù cải tạo và người vượt biển, Trần Hàm thổ lộ rằng tình thương và rất nhiều tình thương đã giúp ông cùng đoàn làm phim hoàn tất tác phẩm.
“Nếu không có sự động viên và ủng hộ của nhiều bạn bè thân hữu, ‘Vượt Sóng’ đã không thể có mặt ngày hôm nay.”

Nếu bỏ ngoài những chi tiết đôi khi quá cường điệu – như Lai chơi cạnh đường rầy xe lửa, Mai mặc áo dài khi nằm chốt chờ đưa xuống bãi, một đối thoại khôi hài không đúng chỗ (Trên đường ra bãi, Mai nói với người dẫn đường “Tôi tưởng đi ghe chứ lại đi taxi à!”), cải tạo viên nhớ nhà khóc tỉ tê… thì người xem khi ra về cũng không cảm thấy đâu là cốt lõi của chủ đề: hy vọng để sống, sự tàn khốc của chiến tranh, tình lận đận của một phụ nữ, nỗi khó khăn và xung đột gia đình khi hội nhập xã hội mới, kỳ thị tại học đường, hay bao quát như tình yêu và nhân loại? Nhưng ít ra một số sự thật về người Việt tị nạn kết nối bằng máu, nước mắt và hy vọng đã được phơi bày – qua âm thanh và hình ảnh thật dữ dội, và quan trọng hơn cả từ góc độ của người Việt. Rõ ràng sự thật này đã lôi cuốn nhiều người Việt - có người chưa từng vào một rạp hát xem phim dù đã ở Mỹ hàng chục năm, cũng đã xếp hàng để tìm lại một mảng thương đau của chính mình và của cả dân tộc. Vì thế, khi đạo diễn Trần Hàm hỏi khán giả tại rạp Camera 12 ở San Jose xuất 6:45 Chủ Nhựt vừa qua rằng có ai từng là thuyền nhân không thì đã có đến gần hết rạp giơ tay.
Tuy nhiên khi cánh diều vươn cao theo gió với gia đình gồm Bà Nội (Kiều Chinh), Mai (Diễm Liên), Lai (Nguyễn Thái Nguyên) và chú Nam, người tài công tốt bụng (Đoàn Khanh) đứng tụm sát như muốn hòa giải với số phận, với nghịch cảnh thì cũng có người không đồng ý:
“Phải chi Mai ở vậy nuôi con, có lẽ hợp với truyền thống Việt hơn,” một khán giả, đã có lúc phải chấm nước mắt giữa phim, chia xẻ với OneViet.