Cố Tình

Người điều khiển chương trình talk show nổi tiếng John Donald "Don" Imus, Jr., mới đây đã bị mất sở làm chỉ vì phát (loạn) ngôn trong chương trình “Imus In The Morning” được trực tiếp phát sóng trên toàn quốc. Ông pha trò trên đài rằng đội bóng rổ nữ của đại học Rutgers ở New Jersey – mà phần lớn là người Mỹ gốc Châu Phi, là “bọn đĩ tóc quăn – nappy-headed hos.” Thật ra thì các chữ “hos” hay “nappy-headed” đã được ca sĩ nhạc rap sử dụng trong ca khúc của họ từ lâu, nhưng không thành vấn đề lớn, vì chính những nghệ sĩ nhạc rap phần lớn là người da màu. Lần này những từ này lại phát xuất từ một người da trắng – được biết nhiều về lối phát biểu phàm tục thô lỗ gây tranh cãi trên sóng phát thanh, bỗng trở thành lớn chuyện. Có thể ông Imus chỉ đùa như thói quen của ông nhưng nhiều đại gia như Procter & Gamble, Staples, General Motors, Ditech, GlaxoSmithKline Plc. … rút lại quảng cáo, và Don Imus bị công ty CBS Radio cho nghỉ việc cho dù chương trình hội thoại của ông có đông thính giả và hàng năm mang về cho CBS doanh thu lên đến 50 triệu đô-la.

Ngay sau vụ Imus, CBS Radio lại phải đối phó với vụ 92.3 Free FM ở New York khi đài này cho phát thanh lời nhái giọng người Hoa nói tiếng Anh trong chương trình JV and Elvis. Xướng ngôn viên của “The Doghouse” không những gọi người bán hàng là “bitch,” nói nhiều câu xúc phạm khác mà còn đặt mua món “flied lice” (nhái chữ fried rice theo giọng người Hoa không phát âm được âm “r”.) Hai người dắt chương trình đều bị cho nghỉ việc. http://www.youtube.com/watch?v=ETdcYLn88So

Vô Tình

Mới đây nhứt, một chiếc ghế da mầu nâu sô-cô-la sản xuất tại Trung Quốc được dán nhãn “nigger-brown.” (tức màu nâu da đen) đã làm khách hàng da màu bất bình vì từ nigger đầy tính ký thị được dùng từ thời người da đen còn là nô lệ ở Mỹ.
Người mua trách người bán, người bán đổ cho hãng nhập sỉ, hãng nhập truy ra công ty sản xuất ở Trung Quốc. Cuối cùng nhà sản xuất tìm ra thủ phạm là công ty phần mềm Kingsoft Corp. (http://www.kingsoft.com) làm công tác dịch thuật nhãn hiệu bằng tiếng Hoa ra tiếng Anh.
Giới chức Kingsoft nhìn nhận sai lầm và nói rằng “nigger” la một từ xấu nhưng khi dịch từ dark brown viết bằng Hán tự sang tiếng Anh thì chương trình software soạn sẵn cho ra từ nigger.
Trả lời phỏng vấn của báo chí, đại diện Kingsoft cho hay họ soạn phần mềm dựa vào một cuốn tự điển Hoa-Anh có từ 10 năm nay.
“Có thể cuốn tự điển đó đã được cập nhật còn chương trình điện toán vẫn không đổi,” người này nói.
Khách mua chiếc ghế da lại cho rằng dù máy điện toán có dịch sai đi nữa thì con người phải biết đó là sai và không được sử dụng nó và nói “Thế bộ họ không xem lại trước khi in hàng loạt hay sao?”
Câu hỏi đặt ra là bao nhiêu người Hoa ở Trung Quốc hiểu biết tiếng Anh và nắm rõ nghĩa của chữ nigger hay negro?