Nước Máy - Nước Chai
Ngọc Thụy
OneViet.com
Từ ngày đến Mỹ, gia đình bác Tám cũng như nhiều người Việt khác, có thói quen không thể bỏ được là hàng tuần đều ghé vào Costco hay Sam’s Club để rinh về một hai kết nước đóng chai, hoặc đem bình ra bơm từ quầy bán nước lọc để về nấu ăn hoặc uống vì tin rằng nguồn nước đó tinh khiết. Người Mỹ cũng vậy, theo Natural Resources Defense Council, cơ quan bất vụ lợi chuyên về việc bảo vệ môi sinh có trụ sở ở New York (http://www.nrdc.org), hơn phân nửa người dân Mỹ (54%) uống nước đóng chai thay nước máy và chi tiêu hơn 30 tỉ đô chỉ để mua nước uống trong chai.
Nước Máy
Trong khi người ta tin rằng nước trong chai trong lành hơn nước máy thì kết quả các thí nghiệm y khoa cho thấy nước đóng chai cũng chẳng tốt gì hơn nước máy thành phố, và câu hỏi đặt ra là tại sao lại mua một chai nước trong khi có thể mua 1,000 gallons nước máy với cùng một số tiền. Đó là chưa kể hàng năm phải tiêu tốn khoảng 47 triệu gallons dầu hỏa để sản xuất ra chai nhựa, vừa phí phạm tài nguyên thiên nhiên vừa làm ô nhiễm môi sinh khi người ta vứt bừa bãi chai nhựa vào thiên nhiên. Và khi các nhà bảo vệ môi trường và chính trị gia nhảy vào vòng chiến thì PepsiCo Inc. mới đây ra thông báo sẽ in trên bao bì chai nước Aquafina hàng chữ “được lấy từ nguồn nước máy – public water source.” Chai Dasani của Coca-Cola Co. cũng được lấy từ nguồn công cộng, chứ chẳng phải từ nước suối nước từ trên núi cao, cho dù trên nhiều bao bì thường thấy in hình trái núi, dòng suối gây ngộ nhận. Tại vùng Nam Texas, chai nước hiệu Everest có in hình đỉnh núi cao nhứt địa cầu nhưng cũng cho biết được lấy từ nguồn nước công cộng Corpus Christi.
Ít nhứt cũng đã có ba thành phố cấm dùng ngân sách thành phố để mua nước trong chai, đứng đầu là San Francisco, kế đến là Salt Lake City, Utah còn An Arbor, Michigan cấm dùng nước đóng chai trong các buổi sinh hoạt của thành phố. Mới đây, liên minh cử tri có chủ trương bảo vệ môi sinh thuộc Quận Hạt Santa Clara, bao gồm cả San Jose, đồng thanh biểu quyết yêu cầu 15 thành phố và 37 học khu và các đặc khu cấm sử dụng ngân sách để mua nước đóng chai. Tại California nước máy thành phố được bán với giá trung bình $1.60/1,000 gallons (1/10 xu 1 gallon) trong khi giá nước vô chai là 0.90 xu/gallon – gấp 560 lần.
Nước Chai
Tuy vậy người ta cũng phải công nhận rằng nước đóng chai hầu như không mùi vị (hoặc có vị dâu, cam, chanh …) và dễ uống hơn trong khi nước máy nặng mùi thuốc tẩy chlorine. Và mỗi khi lụt lội, bão, bể ống nước hay nguồn bị nhiễm độc vì lý do nào đó khiến chính quyền phải yêu cầu người dân nấu nước sôi trước khi uống đã làm nước đóng chai trở thành món hàng tiện lợi. Đây cũng là cơ hội tốt để các hãng nước đóng chai quảng cáo triệt để sản phẩm của họ. Theo hiệp hội American Water Works Association Research Foundation (http://www.awwa.org), cuộc khảo sát năm 1993 cho thấy gần phân nửa (47%) người được hỏi cho hay họ dùng nước trong chai vì e ngại chất lượng nước máy, 35% uống nuớc chai để thay nước ngọt có ga hay các loại giải khát khác, 17% vì lý do khác trong đó 7% vì mùi vị và tiện lợi.
Năm 1993 vụ nhiễm khuẩn cryptosporidiosis ở Milwaukee khiến gần nửa triệu người bị tiêu chảy với hơn 4,000 phải nhập viện, 54 người chết. Năm 2000 nguồn nước máy tại Walkerton, Ohio bị nhiễm khuẩn Escherichia coli làm 2300 ngả bệnh, bảy người chết là những lý do khiến người tiêu dùng tin tưởng vào nước đóng chai.
Bán Nước
Phân tích trị giá của nước đóng chai, người ta thấy nếu chai nước được bán với giá $1.50 thì mức lãi là 0.50 xu. Trị giá thực sự của nước chỉ vào khoảng từ nửa đến vài xu, 90% còn lại là phí đóng chai, bao bì, vận chuyển, quảng cáo tiếp thị và bán lẻ cùng các phí khoản khác. Chẳng thế mà nguyên chủ tịch công ty Perrier đã có lần phát biểu rằng “Thật là đáng ngạc nhiên khi người ta chỉ việc bơm nước từ dưới mặt đất lên và bán lại cho người tiêu dùng với giá cao hơn rượu, sữa hay dầu hỏa.” Vì công cuộc bán nước lãi to (25 đến 30%) nên thống kê năm 1992 cho biết tại Mỹ có khoảng 700 nhãn hiệu nước cạnh tranh nhau và lượng nước vô chai tiêu thụ của cả năm là 3.43 tỉ gallons với mức tăng trưởng từ 8 đến 10%/năm – nhiều gấp đôi so với các loại nước khác.
Khảo sát về lớp người nào có khuynh hướng mua nước đóng chai thì người ta thấy rằng khoảng 35% hộ có lợi tức từ $60,000 trở lên thường mua nước, nhưng không chỉ người khá giả mới mua, người da đen, Châu Á và Hispanic chọn mua nước uống bên ngoài hơn là dùng nước máy.
Lời khuyên của các nhà khoa học là nếu sức khỏe bình thường, không đang mang thai thì cứ an tâm uống nước máy. Trang web của cơ quan phòng chống dịch bệnh CDC cũng có lời khuyến cáo với bệnh nhân bị suy nhược hệ thống miễn nhiễm yếu về nước uống hàng ngày. (http://www.cdc.gov/health/water.htm)
Nước Ngon
Vậy ở đâu có nguồn nước máy ngon ngọt nhứt? Cuộc họp thường niên thị trưởng của thành phố có từ 30,000 dân trở lên trên toàn Hoa Kỳ đã bầu chọn nước máy của thành phố St. Louis (Missouri) là số một, đảm bảo cả về chất và phẩm lượng. Tiếp theo St.Louis là Arvada (CO), Beverly Hills (CA), Dubuque (IA), Green Bay (WI), Northbrook (IL), Philadelphia (PA), San Jose (CA), Sugar Land (TX) và Tallahassee (FL) được trao bằng danh dự về nguồn nước tiêu dùng cung cấp cho cư dân địa phương. (http://usmayors.org/)





Email This Entry