Người Việt Tại Mỹ: Thành Công Vừa Phải

Đức Hà
OneViet.com
Gia đình Bác Tám cũng như phần đông người Việt định cư tại Mỹ đều vất vả trong nhưng năm tháng đầu, khi phải nuôi từ năm miệng ăn trở lên hoặc nhiều hơn, trong lúc thích ứng với cuộc sống mới – chưa kể vẫn phải dành dụm để gởi về giúp người thân bên quê nhà. Không mơ tưởng đến trường tư, con cái Bác Tám được hưởng hệ thống trường công miễn phí từ tiểu đến trung học, thêm vào đó còn được trợ cấp ăn trưa. Đứa con đầu, sau khi xong lớp 12 bèn đi học nghề để phụ giúp cha mẹ và các em. Người con thứ hai tình nguyện gia nhập quân đội (hồi chưa có chiến tranh) để sau cùng cũng tốt nghiệp đại học theo quyền lợi của đạo luật GI Bill. Các người con kế tiếp đều học hai năm đầu ở đại học cộng đồng gần nhà, trước khi chuyển sang học hai năm cuối ở các đại học lớn – có khi cũng gần nhà. Cuối cùng thì tất cả con cái Bác Tám đều thành danh, thành người và đó cũng là hình ảnh tiêu biểu của gia đình người Việt tại Mỹ. Cuộc khảo sát mới đây của Quốc Hội Hoa Kỳ cũng đã vẽ lại toàn cảnh về sắc dân gốc Việt tại Mỹ và đưa ra những khuyến cáo để ngành giáo dục sớm có các biện pháp trợ giúp những sinh viên thiếu thốn.
Sau 32 năm định cư tại Mỹ, người ta nói nhiều về những thành quả vượt bực của cộng đồng Việt khi thành công trong thương trường lẫn đóng góp nhiều công sức cho quê hương thứ hai. Người gốc Việt có mặt khắp nơi, trong mọi ngành nghề từ khoa học, giáo dục, xã hội, y tế, đến nhân văn, có mặt trong chính quyền trung ương đến địa phương, kể cả phục vụ trong quân đội và tham chiến. Hàng năm tổ chức VANGUSA – http://www.vangusa.org có ngày liên hoan toàn nước Mỹ để vinh danh những cá nhân, tổ chức hay hội đoàn có thành quả ưu việt, tác động đến xã hội, nhấn mạnh đến nguồn gốc Việt và được xem như tấm gương sáng và là nguồn cảm hứng cho mọi di dân tại Hoa Kỳ. Tuy vậy người Việt không vươn mạnh so với các sắc dân Á khác và không được chuẩn bị đầy đủ cả về học vấn lẫn tài chánh để thành công ở bậc đại học.
Nghiên cứu của cơ quan Government Accountability Office – GAO, trực thuộc Quốc Hội Hoa Kỳ, cho thấy trong các sắc dân thiểu số gốc Á, người Việt chỉ được xếp hạng sau người Hoa, Nhật, Hàn và Ấn Độ. GAO cho hay tuy người gốc Á được xem là thông minh chịu khó, làm ăn khá giả và đôi khi vượt trội nhưng không phải sắc dân nào cũng phát triển một cách đồng bộ. Trong khi học sinh gốc Hoa, Nhật, Hàn và Ấn nói chung học giỏi, được gia đình giúp đỡ khi học bậc đại học, và cũng không cần phụ giúp cha mẹ tại nhà thì học sinh Á Châu Thái Bình Dương, Đông Nam Á như Việt, Miên, Lào, Thái và Miến Điện lại không tham gia tích cực vào các lớp toán hay văn rất cần thiết để thành công ở bậc đại học. Bản phúc trình viết rằng khi lên đến bậc đại học, học sinh gốc Việt, Miên, Lào và vùng đảo Thái Bình Dương đều cần phần trợ giúp tài chính bên ngoài, thường vẫn ở chung với cha mẹ và đi làm thêm để giúp người thân.

Theo bản phúc trình (http://www.gao.gov/new.items/d07925.pdf) 68% sinh viên người Hoa cho hay họ có thể học đại học không cần đi làm thêm trong khi chỉ có 36% học sinh Việt có khả năng như vậy. Gần phân nửa tất cả sinh viên đại học người Việt đều cho hay họ phải làm work study, kèm học sinh, làm công tác dịch thuật và làm việc nhà đề giúp gia đình. Trong cùng lúc, 42% các gia đình gốc Hàn dành dụm $20,000 hay nhiều hơn để gởi con đi học đại học thì chỉ có 8% hộ gia đình gốc Đông Nam Á có thể dành dụm đủ cho con học đại học.
So sánh các sắc dân gốc Á, GAO kết luận rằng người Châu Á và Thái Bình Dương (5% tổng dân số Hoa Kỳ) nói chung có trình độ học vấn cao, lợi tức khả quan và tương đối ít rơi vào nhóm người nghèo khó, tuy nhiên khi nhìn chi tiết vào sắc dân Việt, Miên và Lào thì người ta thấy có gia đình với lợi tức thấp, trình độ giáo dục kém hơn và đôi khi sống trong hoàn cảnh khó khăn. Cuộc điều tra được thực hiện từ tháng Bảy 2006 đến tháng Bảy 2007 và sử dụng các tài liệu thống kê của Census Bureau và dữ kiện của hai trường đại học lớn. Các nhà nghiên cứu còn đến quan sát tại tám trường đại học nơi có đông sinh viên gốc Á- kể cả trường DeAnza ở Cupertino, Bắc California. Sự khác biệt của các sắc dân Châu Á tại Mỹ, theo GAO, còn tùy thuộc vào các yếu tố như thời gian nhóm thiểu số định cư tại Mỹ hoặc liệu nhóm di dân đó có ra đi từ vùng chiến tranh hay di dân đến Mỹ để kiếm việc làm trong ngành kỹ thuật cao.
Giáo Dục: Nếu so với người bản xứ da trắng, người gốc Á trung niên (trên 25 tuổi) có trình độ học vấn cao hơn người Mỹ trung bình với gần phân nửa có bằng đại học bốn năm so với 1/3 người da trắng, 17% người gốc Châu Phi và 12% người Latino. Đi vào chi tiết người ta thấy 68% người Ấn, 53% Hoa có ít nhứt một bằng đại học so với chỉ 25% nơi người Việt và 13% người Miên, Lào và Hmong.
Người Trung Niên: Về người trung niên, bản phúc trình cho biết có nhiều khác biệt giữa các sắc dân thiểu số. Trong khi 68% người Ấn, 53% người Hoa có bằng đại học thì chỉ có 25% người Việt, 13% người Miên, Lào và Hmong tốt nghiệp đại học.
Tiếng Anh: Hơn 90% người Phi, Ấn, Nhật nói rằng họ nói rành tiếng Anh, trong khi chỉ 70% người Hàn, 62% Việt và 60% các nhóm khác thông thạo Anh ngữ. Sinh viên Việt, Miên, Lào, Thái, Miến có tỉ lệ cao theo học tiếng Anh ESL (23%) trong khi chỉ có 8% người Nhật, 11% người Phi, 13% người Ấn.
Trợ cấp đi học: 81% sinh viên Việt cho biết phải tự vay mượn nợ (student loan) và trợ cấp (grant) để theo học đại học trong khi 33% sinh viên Nhật nói rằng cha mẹ giúp hết phần học phí đại học. Phần đông người gốc Á đều ở chung với cha mẹ khi học đại học với người Việt chiếm tỉ lệ cao 42%. Trong cùng lúc 96% sinh viên Việt học đại học ngay tại tiểu bang đang ở so với 85% người Hoa, Hàn Quốc và 80% Nhật.





Email This Entry