Trong tinh thần khi còn sống hãy tự lo cho cái chết sau này, nhiều tổ chức đã thành hình và hoạt động theo nhiều cách khác nhau để làm điều mà Quỹ Tương Tế Việt Nam gọi là để đáp ứng cho nhu cầu khẩn thiết và thực tế về hậu sự của bà con trong cộng đồng. Ai cũng biết rằng "Sinh hữu hạn, Tử vô kỳ.” Nào ai biết trước được ngày giờ mình sẽ từ giã cõi đời? Không một ai tránh được cái chết. Sớm muộn gì thì mỗi người chúng ta cũng sẽ phải theo Ông Bà, về nước Chúa, cõi Phật …”
Đây không phải là một ý niệm mới mẻ bởi vì người miền quê Bắc Việt Nam thuờng mua sẵn quan tài cho mình và người Mỹ thực tiễn đã có các chương trình bảo hiểm nhân thọ - life insurance, để người sống tự chuẩn bị cho ngày về bên kia thế giới.

Quỹ Tương Tế VN

Cách nay 12 năm vào ngày 25 tháng Mười, 1995, sáu hội đoàn người Việt tại San Jose với các ông Cao Thiện Chánh, Trương Đình Sửu … đã cùng cho ra đời Quỹ Tương Tế Việt Nam – QTTVN (http://www.quytuongtevietnam.com) với 87 hội viên và hoạt động trong tinh thần người Việt phục vụ người Việt. Điều hành trên cơ sở công khai và dân chủ, QTTVN nay đã bước sang năm thứ 12 với xấp xỉ ba ngàn hội viên và thụ đắc trên bốn triệu đô-la:
“Sự tin tưởng của bà con đồng hương, được giới thiệu rộng rãi về uy tín của hội đã khiến số hội viên tham gia ngày một đông,” ông Nguyễn Trung Hòa, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị giải thích.
Bà Ngô Khắc Tỉnh, một nhân chứng về hoạt động hiệu quả của QTTVN nhận xét:
“Hàng năm chúng tôi đóng niên liễm và hàng tháng mỗi người đóng $30, và biết là sẽ được hưởng một số tiền khi qua đời nhưng chỉ khi ông nhà tôi ra đi tôi mới thấy tấm chi phiếu với số tiền cụ thể.”
Bà Tỉnh cho rằng tham gia quỹ từ sớm là một quyết định đúng đắn và đã giới thiệu cho nhiều bạn bè để tìm hiểu và cùng đến với hội.

Không chỉ thu nhận hội viên tại vùng Bắc Cali, QTTVN là tổ chức duy nhứt của người Việt trên toàn quốc Hoa Kỳ, nhận hội viên ngoài vùng San Jose.
“QTTVN nhận hội viên từ 18 đến 80 tuổi và hiện có hội viên tại 48 tiểu bang Hoa Kỳ kể cả Hawaii. Nếu là hội viên hợp lệ, chúng tôi chi trả ngay khi có giấy khai tử cho dù qua đời tại Việt Nam hay đang du lịch nước ngoài,” ông Hòa cho biết và nói thêm rằng trong một số trường hợp quỹ có thể ứng trước để thân nhân có phương tiện làm ma chay.
Kể từ ngày thành lập, đã có 185 người quá vãng và quỹ đã chi tổng số $ 1,712,000.00 cho thân nhân và số tiền được hưởng tùy thuộc vào thời gian thâm niên ở với hội. Số tiền đóng tuy ít vừa khả năng của người có lợi tức thấp - phần lớn là từ tiền già SSI hay tiền hưu, nhưng được hưởng nhiều là vì hội dùng tiền đó gởi ngân hàng lấy lời trong khi vì có quy chế bất vụ lợi (non-profit) nên được miễn mọi sắc thuế.

Để chứng minh một trường hợp cụ thể ông Hòa cho hay nếu một người gia nhập được 6 năm sẽ phải đóng tổng cộng $2,376 và được hưởng $12,000 nếu qua đời, còn với những người tham gia trên 10 năm thì được hưởng 15 ngàn. Theo nội quy, sau 15 năm, hội viên sẽ được miễn đóng khoản tiền hàng tháng. Ông nhấn mạnh thêm rằng tất cả hội đồng quản trị đều làm việc thiện nguyện không lương, chi phí hàng tháng của hội chỉ gồm tiền thuê cơ sở và trả cho ba nhân viên văn phòng làm việc bán thời gian cùng văn phòng phẩm.
“Tất cả mọi thu nhập và chi tiêu đều được công khai để mọi hội viên tham khảo. Hoạt động quy củ và quang minh tiền bạc là hai điều quang trọng luôn được QTTVN đặt lên hàng đầu,” chủ tịch Hòa hãnh diện bày tỏ.
Ông cho biết hiện lệ phí gia nhập là $50, niên liễm: $36 và đóng hàng tháng: $30. Song song với QTTVN, tại vùng Bắc Cali còn có các hội đoàn như:

CMAA - Được thành lập từ hơn 20 năm, với khoảng 5,000 hội viên thuộc nhiều sắc dân mà đông nhứt là người Việt, CMAA tức Chinese-American Mutual Assistance Association không đòi hỏi phải đóng tiền hàng tháng - ngoài niên liễm $36 và $50 tiền nhập hội, nhưng nếu trong hội có người chết thì mỗi hội viên phải đóng $3. Nhân viên phụ trách văn phòng của CMAA trên đường Flanigan Drive ở San Jose nói rằng trong tháng Giêng vừa qua mỗi hội viên phải đóng $99 gồm niên liễm $36 và $63 ($3x21 người chết) do đó nếu không có hội viên chết thì không phải đóng tiền.

CMC- Vì những tai tiếng không công minh trong việc dùng quỹ đóng góp của hội viên nên năm 2000, khoảng 500 hội viên của CMAA đã tách ra và thành lập Ban Đòi Hỏi Công Bằng Hội Viên Cao Niên và hoạt động trong cùng mục đích.
Cụ Đặng Trần Dung, từng giữ chức chủ tịch cho hay số 500 người ban đầu của CMC - Concerned Members Committee nay đã tăng thành 1,800 người.
Theo nội quy, hội viên CMC đóng niên liễm $24, hàng tháng là $35 và $35 lệ phí nhập hội, còn quyền lợi cũng tùy vào thâm niên ở trong hội.

TƯƠNG TẾ CẢNH SÁT - Hội Tương Tế Cảnh Sát San Jose - TTCS được thành hình tháng Sáu 1995 với 300 hội viên. Năm 2005 vừa qua hội đã kỷ niệm 10 năm với hơn 1,400 hội viên và quỹ dự trữ hơn $200,000. Nếu lúc đầu hội chỉ dành riêng cho cựu cảnh sát thì với thời gian hội đã sửa đổi điều lệ để mở rộng đón nhận cả thân hữu là cựu quân nhân.
“Hội TTCS sinh hoạt như một đại gia đình và mọi người làm việc tự nguyện. Hiện nay để bù vào số người cao tuổi từ từ ra đi, TTCS cũng mời con cháu những người qua đời gia nhập hội,” ông Nguyễn Hiền, hội trưởng từ 2000 đến 2005 cho biết.
Ông nói rằng niên liễm được quy định là $25, và mới đây có thêm $50 lệ phí gia nhập và hàng tháng không phải đóng tiền.
“Mỗi khi có anh em qua đời chúng tôi kêu gọi góp mỗi người $10, do đó nếu bây giờ có người nằm xuống số tiền được hưởng sẽ vào khoảng $14,000 và không tính theo thâm niên.”

Tử Vô Kỳ

Tuy nhiên không phải lập hội với mục đích tương tế đương nhiên sẽ thành công vì trong quá khứ đã có Quỹ Tương Tế Cộng Đồng Việt Nam của ông Nguyễn Quang Huy phải khai phá sản năm 2004. Tương Tế Cảnh Sát Nam Cali cũng bị trở ngại khi hội dùng quỹ để đầu tư kiếm lời khiến nhiều hội viên rút tên ra khỏi hội. Trong cùng lúc nhiều hội đoàn khác thấy lợi ích của chuyện hậu sự cũng muốn rập khuôn QTTVN hay TTCS nhưng cho đến nay chưa thấy hoạt động.
Cụ Trương Đình Sửu, Giám Đốc Điều Hành của QTTVN cũng như ông Nguyễn Hiền thuộc TTCS đều có nhận xét chung rằng khi bắt đầu nghỉ hưu thì nên gia nhập và đóng góp ngay để lỡ “tử vô kỳ” thì bớt gánh nặng cho thân nhân:
“Nhiều người tính toán kỹ quá hoặc ỷ vào sức khỏe đợi đến tuổi thật cao mới gia nhập nên đôi khi bị thiệt thòi, cả cho cá nhân và gia đình khi mệnh chung.”