“… Cuộc tranh cử này có nhiều cái nhất và nhiều câu chuyện sẽ được nhắc nhở dài lâu. Nhưng một ấn tượng ghi sâu vào suy tư của tôi là về một phụ nữ đi bầu cử ở Atlanta. Bà cũng chẳng khác hàng triệu cử tri xếp hàng để nói lên tiếng nói của mình chỉ có một điều đặc biệt – cụ bà Ann Nixon Cooper năm nay đã 106 tuổi.
Cụ sinh ra ngay sau khi thế hệ nộ lệ chấm dứt; vào lúc còn chưa có xe hơi hay máy bay; khi một người như cụ không thể đi bầu vì hai lý do – là phụ nữ và màu da.
Và đêm nay, tôi suy tư về tất cả những điều cụ phải trải qua trong suốt trăm nay ở Mỹ - nỗi đau và niềm hy vọng; đấu tranh và tiến bộ; khoãng thời gian mà người da đen bị cấm kỵ, và những người dân quyết tâm thực hiện mục tiêu: Yes we can.
Vào thời điểm mà tiếng nói của giới phụ nữ bị ngăn chận và hy vọng bị gạt bỏ, cụ đã nhìn thấy phụ nữ vùng lên, nói lên quan điểm của mình và tiến đến phòng phiếu. Yes we can.
Khi niềm tuyệt vọng và suy thoái lan khắp nước Mỹ, cụ nhìn thấy một nước Mỹ chống trả sợ hãi bằng chính sách New Deal, tạo nhiều công ăn việc làm mới và một ý thức mới về một mục tiêu chung. Yes we can.
Khi bom đạn rơi xuống cảng của chúng ta và nạn độc tài đe dọa thế giới, cụ được chứng kiến một thế hệ dân tộc vươn đến đỉnh cao và cứu vãn một nền dân chủ. Yes we can.
Cụ cũng được nhìn thấy việc tẩy chay những chuyến xe buýt ở Montgomery, xe vòi rồng phun nước vào người biểu tình ở Birmingham, cảnh đàn áp người đòi hỏi quyền làm người trên cây cầu ở Selma, và một mục sư ở Atlanta trấn an mọi người rằng “Chúng ta sẽ khắc phục.” Yes we can.
Một người ở trần gian đặt chân lên nguyệt cầu, một bức tường xụp đổ ở Berlin, một thế giới được nối liền bằng tiến bộ khoa học và trí tưởng tượng của chính chúng ta. Và năm nay, trong cuộc bầu cử này, cụ Cooper dùng ngón tay chạm vào một màn hình để chọn người bỏ phiếu, bởi vì sau 106 năm sống ở nước Mỹ, kênh qua những giai đoạn vinh quang lẫn đen tối nhất, cụ biết rõ nước Mỹ có thể thay đổi như thế nào. Yes we can…”

Ước mơ của Tiến Sĩ Martin Luther King Jr. nêu lên trên các bậc thềm phía ngoài tượng đài Abraham Lincoln ở Washington D.C. năm 1963 cũng là kỳ vọng của cụ bà Ann Nixon Cooper và nay không những đã thành sự thật lại còn vươn hơn thế nữa. Tiến Sĩ King chỉ mong muốn một ngày nào người da trắng, da đen và các sắc dân khác cùng sống chung hài hòa. Nay thì không chỉ chung sống lại còn phục tùng nhau. Và những công nhân da đen nô lệ từng góp công xây dựng tòa nhà Bạch Ốc năm 1792, nào có thể ngờ chỉ 217 năm sau một người da đen con cháu của họ trở thành chủ nhân ngôi nhà đó với quyền lực mạnh nhất thế gian. Phòng Bầu Dục tòa Bạch Ốc, nơi mà 43 vị tổng thống da trắng thay nhau điều hành và nắm vận mệnh đất nước, thì này ở trong tay một người da đen chỉ mới làm nghị sĩ liên bang từ 2005 cũng như chưa hề đảm nhận một trách vụ nào trong ngành hành pháp.

Nước Mỹ đang trải qua những khó khăn tài chính tệ hại nhất kể từ cuộc đại suy thái kinh tế năm 1929 cộng thêm gánh nặng gần như không lối thoát của hai cuộc chiến Iraq và Afghanistan, cùng lúc phải đối phó với đe dọa khủng bố, nước Nga vùng dạy, vũ khí nguyên tử phổ biến tràn lan … chỉ muốn một đổi thay. Nắm bắt được cơ hội này, Thượng Nghị Sĩ Barack Obama dùng ngay khẩu hiệu “Change We Can Believe In - thay đổi chúng ta có thể tin và Change We Need – thay đổi chúng ta cần,” để vận động và cuối cùng đạt thành công. Tuy nhiên cho đến nay mới chỉ là bước khởi đầu cho một nhiệm vụ nhiêu khê và nặng nề từ phục hồi niềm tin của nhân dân Mỹ, phục hồi sức mạnh và uy tín của Mỹ trên trường quốc tế và tiếp tục lãnh đạo thế giới.
Ông Obama nhấn mạnh:

“Quốc dân đồng bào, chúng ta đã vượt chặng đường dài. Chúng ta đã trải qua bao thăng trầm. Nhưng vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Bởi vậy ngay tối nay, chúng ta hãy tự hỏi – nếu con cháu chúng ta sống đến thế kỷ sau; nếu hai con gái của tôi cũng may mắn thọ như cụ bà Ann Nixon Cooper, thì họ sẽ chứng kiến được những đổi thay nào? Chúng đạt được những tiến bộ nào?
Và đây là cơ hội để đáp ứng nguyện vọng đó. Đây là giây phút của chúng ta. Đây là thời điểm để bắt tay vào việc và mở cửa cơ hội cho con cháu chúng ta; hầu khôi phục lại sự phồn vinh và đẩy mạnh mục tiêu hòa bình; hầu đòi lại Giấc Mơ Mỹ …”

Cho dù Tổng Thống đắc cử Barack Obama hứa quyết tâm đưa đất nước Hoa Kỳ vào một kỷ nguyên mới nhưng không phải 100% cử tri Mỹ đều ủng hộ ông, 147 phiếu của cử tri đoàn dành cho ông McCain cho thấy nhân dân Mỹ có quyền lựa chọn, có tự do quyết định lãnh đạo của đất nước. Tính dân chủ đã được thực hiện trọn vẹn đến tuyệt đỉnh, không chỉ trong ngày bầu cử mà trong suốt tiến trình từ vận động đến ngày bỏ phiếu. Nhìn cuộc bầu cử chọn tổng thống Mỹ, người Việt không khỏi cảm thấy hẩm hiu cho dân tộc Việt với hàng ngàn năm văn hiến nhưng chưa bao giờ biết bầu cử tự do kể cả cấm kỵ không được nghĩ đến bầu cử. Chắc hẳn người Việt, hệt như nhà đấu tranh cho dân quyền Martin Luther King Jr., cũng ấp ủ một ước mơ vĩ đại thầm kín chẳng dám thổ lộ.