Câu trả lời trên lá phiếu ngày tổng tuyển cử 4 tháng Mười Một tới đây chỉ vỏn vẹn có hai chữ YES hoặc NO cho Prop 8. Vì tín ngưỡng, giáo dục hay văn hóa truyền thống, người muốn YES lại không dám nhìn nhận sự thật, ngược lại người muốn NO lại ngại ngùng đụng chạm đến ngay người thân trong nhà, người hàng xóm bên kia hàng rào, hay người bạn phương xa. Tóm lại như Hamlet từng nói: YES hay NO, đó mới là vấn đề.

Proposition 8: Hôn nhân từ bấy lâu này được định nghĩa (rộng) và được (ngầm) hiểu như là sự kết hợp giữa một người nam và một người nữ. Tuy nhiên khi nói như vậy là đã phủ nhận một thành phần thứ ba – ngày càng công khai nhiều hơn, gồm người đồng tính (nam nữ) lưỡng tính và chuyển đổi giới tính gọi tắt chung là LGBT (lesbian, gay, bisexual và transgender.) Câu hỏi đặt ra trong Prop 8 là cử tri có muốn cấm người LGBT lập hôn thú với nhau không? Giản đơn chỉ có vậy.

YES

Các nhóm vận động YES vì, nếu thành công hiến pháp California sẽ phải sửa đổi, để chỉ công nhận hôn nhân giữa người nam và nữ. Điều 1 Hiến Pháp California đảm bảo quyền lợi và tự do cho mọi người, không một nhóm nào bị kỳ thị và đối xử một khác biệt. Như vậy với chủ trường YES, rồi ra sẽ có hai luật: luật dành cho mọi người và luật dành cho người LGBT. Nhưng có người sẽ hỏi vậy đã có quy định về sự chung sống (domestic partnership, civil union) chưa đủ sao? Năm 1999, Quốc Hội California thông qua đạo luật 26 và ấn định quy chế sống chung (domestic partnership) mà không có sự can thiệp của tòa, nhưng chung sống chưa phải là hôn nhân vì các quyền lợi như bảo hiểm sức khỏe, tài sản … chưa được công nhận.
Nhóm đòi hỏi YES tức phục hồi hôn nhân thuần túy và bảo vệ trẻ em (http://www.protectmarriage.com/) còn chống đối việc dạy về hôn nhân người đồng tính tại nhà trường cũng như cho con trẻ đọc các loại sách về vấn đề này. Như thế trẻ sẽ bị buộc phải có thái độ rộng lượng và chấp nhận lối sống của người LGBT, bất kể suy nghĩ riêng tư của mình.
Năm 2000, trên 61% cử tri California đồng lòng biểu quyết Proposition 22, với nội dung xác định lại hôn nhân ở California là một cam kết giữa người nam và nữ. Bốn năm sau, Thị Trưởng San Francisco Gavin Newsom đã làm một cuộc cách mạng khi cho người đồng tính làm hôn thú, nhưng không lâu sau, gần bốn ngàn tờ hôn thú của người LGBT bị Tối Cao Pháp Viện California hủy bỏ. Một loạt những biến chuyển tranh tụng pháp lý diễn ra sau đó kể cả việc thống đốc phủ quyết đạo luật Giới Hạn Hôn Nhân hoặc Luật Bảo Vệ Hôn Nhân - Religious Freedom and Civil Marriage Protection Act, đã mở đầu cho việc chấp nhận hôn nhân người đồng tính. Ngày 15 tháng Năm, 2008, bằng tỉ lệ 4-3 tòa Tối Cao California phán quyết rằng người đồng tính được quyền lập hôn thú theo ấn định của Hiến Pháp California. Và kể từ tháng Sáu vừa qua, hôn nhân giữa người LGBT là hợp pháp và được nhìn nhận.
Nhóm chủ trương YES, chống đối lại quyết định của tòa và cho rằng định nghĩa lại hôn nhân không chỉ dành riêng cho người nam và nữ sẽ có những hệ lụy nghiêm trọng đối với con trẻ và trường học. Nhóm này giải thích:
“Prop 8 không nhằm chỉ trích hay bài bác các cặp đồng tính hay tước bỏ những quyền lợi họ đang được hưởng theo quy định của luật pháp California. Người LGBT được quyền có cuộc sống riêng tư, nhưng họ không được quyền thay đổi định nghĩa của hôn nhân.”

NO

Phe chủ trương NO, được sự hậu thuẫn của đại đa số cư dân, hội đoàn, tổ chức ở California, kể cả các nhật báo hàng đầu cùng Thống Đốc Arnold Schwarzenegger và rất nhiều dân cử cấp tiểu bang, liên bang cũng đưa ra những phản biện không kém sắc bén. Trang web http://www.noonprop8.com/ nói rằng Prop 8 không công bằng và sai trái. Theo nhóm vận động NO, bất cứ người Californian nào cũng phải được hưởng những quyền lợi và bảo vệ đồng đều và nhà nước không được can thiệp vào cuộc sống của những người từng chung sống với nhau hàng bao lâu nay và quyết định rằng họ được quyền hay không được quyền cưới nhau. Cư dân California phải được toàn quyền quyết định điều gì tốt đẹp nhứt cho họ. Về vấn đề giáo dục, nhóm này giải thích: “Prop 8 chẳng liên hệ gì với giáo dục nhà trường. Trường học không bó buộc phải dạy học sinh về hôn nhân và luật California còn cho phép phụ huynh rút con em ra khỏi các môn học được cho là trái với niềm tin của họ về tôn giáo và đạo đức.”

Nhóm đồng tính Việt Sống Thật - http://www.songthat.com/ cương quyết bác bỏ Prop 8, và đòi hỏi bình đẳng cho mọi người, mọi gia đình. Sống Thật biện luận:

• Truyền thống của giáo hội (Công giáo) đã từng kỳ thị không cho người khác màu da, khác chủng tộc hay khác tôn giáo kết hôn hợp pháp với nhau và gây đau khổ cho nhiều người… Đừng để giáo hội tiếp tục gây thêm khổ đau cho người đồng tính, hãy bỏ phiếu chống dự luật 8!
• Quan niệm hôn nhân chỉ dành cho một nam một nữ là sự kỳ thị về khuynh hướng tính dục giống như là sự kỳ thị về màu da hay chủng tộc. Chúng ta không kỳ thị những người sinh ra có khuynh hướng tính dục khác ta cũng như chúng ta không kỳ thị người có màu da khác ta.
• Tối Cao Pháp Viện California đã mở rộng để công nhận thêm hôn nhân đồng tính ngoài hôn nhân giữa một nam một nữ. Cho phép người đồng tính yêu nhau được kết hôn hợp pháp như những cặp nam nữ yêu nhau là tôn trọng tình yêu và nhân phẩm của mọi người.
• Đừng sợ con cái chúng ta biết rằng những cặp đồng tính yêu nhau cũng được quyền bình đẳng kết hôn hợp pháp như cha mẹ mình đã từng được hưởng quyền kết hôn hợp pháp. Việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính không hề bắt buộc các học khu phải dạy học sinh về hôn nhân đồng tính.
• Hôn nhân đồng tính đã được hợp pháp tại các Massachusetts và Connecticut cũng như các tại nước tân tiến khác như: Canada, Na Uy, Thụy Điển, Hòa Lan, Bỉ, Nam Phi Châu và Tây Ban Nha.

Tuy được sự ủng hộ mạnh mẽ của quần chúng và quyên góp tài chánh dồi dào, và khả năng Prop 8 bị phiếu NO rất cao - dù thăm dò cho thấy hai bên đều sát nút, thì người đồng tính theo nhà báo Andrew Lâm vẫn hối hả đi làm thủ tục kết duyên để lỡ có chuyện gì cũng thành chuyện đã rồi. Điều quan trọng cử tri cần lưu ý là mục đích của Proposition 8 là loại bỏ quyền hôn nhân cho người cùng giới tính (Eliminates Right of Same-Sex Couples to Marry) bởi vậy khi gạch YES tức bác bỏ còn gạch NO tức ủng hộ hôn nhân cho người LGBT.